Kod QR – co to jest i jak działa?

Kod QR (QR code, od Quick Response – „szybka odpowiedź”) to dwuwymiarowy kod z czarnych i białych kwadracików, rozpoznawalny po trzech dużych kwadratach w rogach. Zapisuje adres strony, tekst, dane kontaktowe czy dane do płatności, a odczytasz go aparatem w telefonie albo czytnikiem kodów 2D.

Poniżej wyjaśniamy, co to jest kod QR, jak wygląda i działa, jakie są rodzaje kodów QR, ile danych mieszczą i jak odczytać kod QR. Na dole strony znajdziesz przykładowy kod QR do zeskanowania.

W tym artykule omówimy:

• Co to jest kod QR?
• Jak wygląda i jak działa kod QR?
• Rodzaje kodów QR
• Co można zapisać w kodzie QR?
• Kody QR – zastosowanie
• Jak odczytać kod QR?
• Przykładowy kod QR do zeskanowania

Co to jest kod QR?

Kod QR opracował w 1994 roku Masahiro Hara z japońskiej firmy Denso Wave, należącej do grupy Toyota – pierwotnie do śledzenia części w fabrykach samochodów. Denso Wave nie egzekwuje praw patentowych do kodu (nazwa „QR Code” jest jej znakiem towarowym), więc każdy może tworzyć i odczytywać kody QR za darmo. Kod opisuje norma ISO/IEC 18004.

W przeciwieństwie do kodu kreskowego 1D, który zapisuje dane w jednym rzędzie kresek, kod QR zapisuje je w poziomie i w pionie. Dzięki temu mieści do kilku tysięcy znaków, a odczytasz go z każdej strony – nawet do góry nogami. Kod QR to dziś najpopularniejszy z kodów 2D; inne to m.in. kod Data Matrix, PDF417 i kod Aztec.

Jak wygląda i jak działa kod QR?

Kod QR to kwadrat z modułów (kwadracików). Każdy element ma swoje zadanie:

• Wzory lokalizujące – trzy duże kwadraty w rogach. Po nich czytnik znajduje kod i ustala, jak jest obrócony.
• Linie synchronizacyjne – rząd i kolumna naprzemiennych ciemnych i jasnych modułów między wzorami lokalizującymi. Mówią czytnikowi, jak duży jest pojedynczy moduł.
• Wzór wyrównujący – mały kwadrat bliżej prawego dolnego rogu (w kodach od wersji 2). Pozwala odczytać kod wydrukowany na zakrzywionej powierzchni albo sfotografowany pod kątem.
• Informacja o formacie i wersji – paski modułów przy wzorach lokalizujących: poziom korekcji błędów, maska i – w dużych kodach – wersja.
• Dane i korekcja błędów – reszta kodu.
• Strefa ciszy – jasny margines szeroki na co najmniej 4 moduły dookoła kodu.

Kod QR może być kolorowy, a nawet mieć logo w środku – ważny jest wyraźny kontrast między modułami a tłem. Logo działa dzięki korekcji błędów, która odtwarza zasłoniętą część kodu.

Wersje i korekcja błędów

Kod QR ma 40 wersji – od 21×21 modułów (wersja 1) do 177×177 (wersja 40). Im więcej danych, tym większa wersja. Do tego jeden z czterech poziomów korekcji błędów:

Rodzaje kodów QR

Pojemność kodu QR (wersja 40, poziom L): do 7089 cyfr, 4296 znaków alfanumerycznych, 2953 bajtów (np. tekstu z polskimi znakami w UTF-8) albo 1817 znaków kanji.

Co można zapisać w kodzie QR?

Kod QR zapisuje dowolny tekst, ale telefony rozpoznają kilka formatów i od razu proponują akcję:

• adres strony – otwiera stronę w przeglądarce,
• wizytówkę (vCard) – dodaje kontakt do telefonu,
• dane sieci Wi-Fi – łączy z siecią bez wpisywania hasła,
• e-mail, SMS, numer telefonu, lokalizację – otwiera odpowiednią aplikację,
• dane do przelewu – aplikacja bankowa wypełnia przelew z kodu QR na fakturze,
• profil w mediach społecznościowych – np. kod QR Facebook otworzy fanpage firmy, a kod do Instagrama czy YouTube – profil albo kanał.

Sam kod QR nigdy nie wygasa – to, co w nim zapisane, zostaje na zawsze. Wygasnąć może tylko „dynamiczny” kod QR z płatnego serwisu, który prowadzi przez jego przekierowanie. Kod ze stałym adresem zrobisz za darmo – generator kodów QR HDWR zapisze go jako PNG, SVG albo PDF, w wybranych kolorach i z ramką, i od razu sprawdzi, czy się czyta.

Kody QR – zastosowanie

• Reklama i opakowania – link do strony, instrukcji, filmu albo promocji.
• Bilety i karty pokładowe – w aplikacji lub wydrukowane.
• Płatności – kody QR na fakturach i w kasach.
• Restauracje i hotele – menu, zamówienia przy stoliku, informacje o pokoju.
• Przemysł i magazyn – oznaczanie części, kartonów i lokalizacji, czyli pierwotne zastosowanie kodu QR.

Jak odczytać kod QR?

Telefonem

• iPhone – otwórz aplikację Aparat i skieruj ją na kod; nad kodem pojawi się link do otwarcia.
• Android – w większości telefonów wystarczy aplikacja Aparat; jeśli nie reaguje, użyj Google Lens albo przycisku skanowania kodu QR w szybkich ustawieniach.

Przed otwarciem linku sprawdź, dokąd prowadzi – oszuści naklejają fałszywe kody QR np. na parkometrach.

W firmie – czytnikiem kodów QR

Przy kasie, w magazynie i na produkcji kodów jest dużo, często są małe albo gęste. Wtedy telefon jest za wolny – lepiej sprawdzi się profesjonalny skaner QR, który odczytuje kody w ułamku sekundy i przesyła dane do komputera jak klawiatura. Do kodów 2D potrzebny jest czytnik obrazowy (QR czytnik) – zwykły czytnik laserowy odczytuje tylko kody kreskowe 1D.

Skanujesz kody QR w sklepie albo w magazynie?

Sprzęt HDWR do kodów kreskowych i QR – czytniki obrazowe odczytają kody QR z etykiet, ekranów telefonów i biletów, a drukarka termiczna wydrukuje etykiety z kodami QR bez tuszu i tonera.

Czytnik kodów qr Drukarka kodów qr

Przykładowy kod QR do zeskanowania

Zeskanuj ten kod telefonem albo czytnikiem, żeby sprawdzić, czy działa – prowadzi do naszego generatora kodów QR.

Podsumowanie

Kod QR to dwuwymiarowy kod z trzema wzorami lokalizującymi w rogach, który mieści do kilku tysięcy znaków i ma cztery poziomy korekcji błędów. Odczytasz go aparatem w telefonie, a w firmie – czytnikiem kodów 2D. Najczęściej spotkasz kody QR z adresem strony, danymi do płatności i biletami.