Przejdź do głównej treści

Kod Data Matrix – co to jest i jak działa?

Kod Data Matrix (DataMatrix, ang. Data Matrix code) to dwuwymiarowy (2D) kod z kwadratowych modułów ułożonych w kwadrat lub prostokąt. Mieści do kilku tysięcy znaków na powierzchni kilku milimetrów, dlatego znakuje się nim małe części elektroniczne, narzędzia, metalowe elementy i opakowania leków.

Poniżej wyjaśniamy, jak zbudowany jest kod Data Matrix, czym jest ECC 200, ile danych mieści i gdzie się go używa. Najbardziej znany kod 2D, czyli kod QR, opisujemy osobno.

W tym artykule omówimy:

Co to jest kod Data Matrix?

Kod Data Matrix opracowała w 1989 roku amerykańska firma International Data Matrix (ID Matrix). Od 2000 roku opisuje go norma ISO/IEC 16022. Dziś używa się praktycznie wyłącznie wersji ECC 200 z korekcją błędów Reed-Solomon – starsze wersje ECC 000–140 wyszły z użycia.

Data Matrix zapisuje tekst, cyfry i dane binarne. W odmianie GS1 DataMatrix dane mają format GS1 (numer GTIN, partia, data ważności, numer seryjny) – tak samo jak w kodzie GS1-128.

Budowa kodu Data Matrix

Animacja: budowa kodu Data Matrix – ramka L, ramka przerywana, dane w środku i odczyt czytnikiem

  • Ramka w kształcie litery L – ciągła linia ciemnych modułów po lewej i na dole. Po niej czytnik znajduje kod i ustala jego orientację.
  • Ramka przerywana – naprzemienne ciemne i jasne moduły u góry i po prawej. Mówi czytnikowi, ile wierszy i kolumn ma siatka.
  • Obszar danych – w środku, razem ze słowami korekcyjnymi Reed-Solomon. Ich liczba zależy od rozmiaru symbolu i nie da się jej wybrać – dlatego kod da się odczytać nawet przy częściowym uszkodzeniu.
  • Strefa ciszy – jasny margines szeroki na co najmniej jeden moduł dookoła kodu.

Większe symbole dzielą się na kilka bloków danych, każdy z własną ramką.

Kod Data Matrix z ramką L i ramką przerywaną

Pojemność i rozmiary

ParametrData Matrix ECC 200
Rozmiary kwadratoweod 10×10 do 144×144 modułów
Rozmiary prostokątneod 8×18 do 16×48 modułów
Maksymalnie cyfr3116
Maksymalnie znaków alfanumerycznych2335
Maksymalnie bajtów1556
Łączenie symbolido 16 kodów w jednym komunikacie

Kody Data Matrix z jednym i kilkoma blokami danych

Czy wiesz, że...

  • Kod Data Matrix można wypalić laserem albo wybić igłą bezpośrednio na metalu – to tzw. znakowanie DPM (Direct Part Marking).
  • Najmniejszy kod Data Matrix ma tylko 10×10 modułów i mieści 6 cyfr.
  • Od lutego 2019 roku każde opakowanie leku na receptę w Unii Europejskiej ma kod GS1 DataMatrix z numerem seryjnym.

Zastosowanie Data Matrix

  • Elektronika – płytki drukowane i małe podzespoły, na których nie zmieści się kod 1D.
  • Przemysł i motoryzacja (DPM) – kody nanoszone laserem lub igłą na metalowe części, odporne na ścieranie i wysoką temperaturę.
  • Leki – w UE kod GS1 DataMatrix z numerem GTIN, numerem seryjnym, serią i datą ważności (dyrektywa FMD). Do kontroli materiałów na linii pakującej służy z kolei farmakod (Pharmacode).
  • Wyroby medyczne – narzędzia chirurgiczne i implanty znakowane numerem UDI.

Czym odczytać kod Data Matrix?

Data Matrix odczyta czytnik obrazowy 2D – laserowy ani liniowy (CCD) go nie zeskanuje. Kody na etykietach odczyta każdy czytnik 2D, a do kodów DPM na metalu potrzebny jest czytnik z trybem DPM i odpowiednim oświetleniem, bo kod ma słaby kontrast i odbija światło.

Kod Data Matrix zrobisz za darmo – generator kodu QR HDWR ma też Data Matrix i GS1 DataMatrix z identyfikatorami AI (GTIN, partia, data ważności).

Skanujesz kody 2D na częściach i opakowaniach?

Sprzęt HDWR do kodów kreskowych i 2D – czytniki obrazowe odczytają Data Matrix na etykietach i opakowaniach, a drukarka termiczna wydrukuje etykiety bez tuszu i tonera.

Podsumowanie

Kod Data Matrix to kod 2D z ramką L i ramką przerywaną, który w wersji ECC 200 mieści do 3116 cyfr lub 2335 znaków i ma stałą korekcję błędów Reed-Solomon. Sprawdza się tam, gdzie miejsca jest bardzo mało: w elektronice, na metalowych częściach (DPM) i na opakowaniach leków.

Dołącz do naszego newslettera i zgarnij 20 zł rabatu. Zapisz się teraz!