Kod Data Matrix (DataMatrix, ang. Data Matrix code) to dwuwymiarowy (2D) kod z kwadratowych modułów ułożonych w kwadrat lub prostokąt. Mieści do kilku tysięcy znaków na powierzchni kilku milimetrów, dlatego znakuje się nim małe części elektroniczne, narzędzia, metalowe elementy i opakowania leków.
Poniżej wyjaśniamy, jak zbudowany jest kod Data Matrix, czym jest ECC 200, ile danych mieści i gdzie się go używa. Najbardziej znany kod 2D, czyli kod QR, opisujemy osobno.
W tym artykule omówimy:
- Co to jest kod Data Matrix?
- Budowa kodu Data Matrix
- Pojemność i rozmiary
- Zastosowanie Data Matrix
- Czym odczytać kod Data Matrix?
Co to jest kod Data Matrix?
Kod Data Matrix opracowała w 1989 roku amerykańska firma International Data Matrix (ID Matrix). Od 2000 roku opisuje go norma ISO/IEC 16022. Dziś używa się praktycznie wyłącznie wersji ECC 200 z korekcją błędów Reed-Solomon – starsze wersje ECC 000–140 wyszły z użycia.
Data Matrix zapisuje tekst, cyfry i dane binarne. W odmianie GS1 DataMatrix dane mają format GS1 (numer GTIN, partia, data ważności, numer seryjny) – tak samo jak w kodzie GS1-128.
Budowa kodu Data Matrix
- Ramka w kształcie litery L – ciągła linia ciemnych modułów po lewej i na dole. Po niej czytnik znajduje kod i ustala jego orientację.
- Ramka przerywana – naprzemienne ciemne i jasne moduły u góry i po prawej. Mówi czytnikowi, ile wierszy i kolumn ma siatka.
- Obszar danych – w środku, razem ze słowami korekcyjnymi Reed-Solomon. Ich liczba zależy od rozmiaru symbolu i nie da się jej wybrać – dlatego kod da się odczytać nawet przy częściowym uszkodzeniu.
- Strefa ciszy – jasny margines szeroki na co najmniej jeden moduł dookoła kodu.
Większe symbole dzielą się na kilka bloków danych, każdy z własną ramką.

Pojemność i rozmiary
| Parametr | Data Matrix ECC 200 |
|---|---|
| Rozmiary kwadratowe | od 10×10 do 144×144 modułów |
| Rozmiary prostokątne | od 8×18 do 16×48 modułów |
| Maksymalnie cyfr | 3116 |
| Maksymalnie znaków alfanumerycznych | 2335 |
| Maksymalnie bajtów | 1556 |
| Łączenie symboli | do 16 kodów w jednym komunikacie |

Czy wiesz, że...
- Kod Data Matrix można wypalić laserem albo wybić igłą bezpośrednio na metalu – to tzw. znakowanie DPM (Direct Part Marking).
- Najmniejszy kod Data Matrix ma tylko 10×10 modułów i mieści 6 cyfr.
- Od lutego 2019 roku każde opakowanie leku na receptę w Unii Europejskiej ma kod GS1 DataMatrix z numerem seryjnym.
Zastosowanie Data Matrix
- Elektronika – płytki drukowane i małe podzespoły, na których nie zmieści się kod 1D.
- Przemysł i motoryzacja (DPM) – kody nanoszone laserem lub igłą na metalowe części, odporne na ścieranie i wysoką temperaturę.
- Leki – w UE kod GS1 DataMatrix z numerem GTIN, numerem seryjnym, serią i datą ważności (dyrektywa FMD). Do kontroli materiałów na linii pakującej służy z kolei farmakod (Pharmacode).
- Wyroby medyczne – narzędzia chirurgiczne i implanty znakowane numerem UDI.
Czym odczytać kod Data Matrix?
Data Matrix odczyta czytnik obrazowy 2D – laserowy ani liniowy (CCD) go nie zeskanuje. Kody na etykietach odczyta każdy czytnik 2D, a do kodów DPM na metalu potrzebny jest czytnik z trybem DPM i odpowiednim oświetleniem, bo kod ma słaby kontrast i odbija światło.
Kod Data Matrix zrobisz za darmo – generator kodu QR HDWR ma też Data Matrix i GS1 DataMatrix z identyfikatorami AI (GTIN, partia, data ważności).
Skanujesz kody 2D na częściach i opakowaniach?
Sprzęt HDWR do kodów kreskowych i 2D – czytniki obrazowe odczytają Data Matrix na etykietach i opakowaniach, a drukarka termiczna wydrukuje etykiety bez tuszu i tonera.
Podsumowanie
Kod Data Matrix to kod 2D z ramką L i ramką przerywaną, który w wersji ECC 200 mieści do 3116 cyfr lub 2335 znaków i ma stałą korekcję błędów Reed-Solomon. Sprawdza się tam, gdzie miejsca jest bardzo mało: w elektronice, na metalowych częściach (DPM) i na opakowaniach leków.

