Pharmacode (po polsku czasem farmakod, pisany też Pharma Code) to kod kreskowy opracowany przez niemiecką firmę Laetus do kontroli materiałów opakowaniowych w przemyśle farmaceutycznym. Zapisuje jedną liczbę – od 3 do 131 070 – w szerokości kresek, bez cyfr kontrolnych i bez znaków startu i stopu.
Pharmacode nie służy do identyfikacji leku w aptece. Jego zadanie jest prostsze: na linii pakującej czujnik odczytuje numer z kartonika, ulotki czy etykiety i sprawdza, czy do danego leku użyto właściwego opakowania.
W tym artykule omówimy:
Co to jest Pharmacode?
Pharmacode (Laetus Pharmacode, Pharmaceutical Binary Code) to kod binarny: każda kreska jest wąska albo szeroka i niesie jeden bit informacji. Najpopularniejsza wersja – One-Track – ma od 2 do 16 kresek i zapisuje liczby od 3 do 131 070. Istnieje też wersja Two-Track, w której kreski mają różną wysokość, co pozwala zapisać liczby do 64 570 080.
Uwaga na nazwy: Pharmacode to nie to samo co Code 32. Code 32 to włoski kod farmaceutyczny oparty na Code 39, a w Niemczech na opakowaniach leków drukuje się numer PZN, również w Code 39.

Budowa kodu Pharmacode
- Wagi kresek – licząc od prawej, kreski mają wagi 1, 2, 4, 8, 16…
- Wąska kreska dodaje swoją wagę, szeroka kreska – podwójną wagę. Suma to zapisana liczba.
- Przerwy mają stałą szerokość i nie niosą informacji. Typowe wymiary: kreska wąska 0,5 mm, szeroka 1,5 mm, przerwa 1 mm.
- Brak znaków startu i stopu oraz cyfry kontrolnej – dlatego kierunek odczytu musi być ustalony z góry. Kod odczytany odwrotnie daje inną liczbę.
Przykład: dla liczby 1234 kreski od lewej to: wąska, wąska, szeroka, szeroka, wąska, szeroka, wąska, wąska, szeroka, szeroka. Wagi od lewej to 512, 256… aż do 1, a suma 512 + 256 + 2×128 + 2×64 + 32 + 2×16 + 8 + 4 + 2×2 + 2×1 daje 1234.
Czy wiesz, że...
- Najmniejsza liczba w Pharmacode to 3 (dwie wąskie kreski), a największa – 131 070 (szesnaście szerokich).
- Pharmacode drukuje się często w kolorze opakowania, bo odczytuje go czujnik na linii, a nie kasjer.
- Serializację leków w UE zapewnia od 2019 roku kod Data Matrix z numerem seryjnym, a nie Pharmacode.
Do czego służy Pharmacode?
Pharmacode drukuje się na kartonikach, ulotkach, etykietach i foliach leków. Na linii pakującej czujnik Laetus albo kamera odczytuje numer z każdego materiału i porównuje go z numerem przypisanym do zlecenia. Gdy do maszyny trafi ulotka albo kartonik innego leku, linia odrzuca opakowanie. To zapobiega pomyłkom w drukarni i na linii – jednym z najgroźniejszych błędów w produkcji leków.
Do identyfikacji leku w aptece i hurtowni służą inne kody: w Unii Europejskiej od 2019 roku każde opakowanie leku na receptę ma kod Data Matrix z numerem GTIN, numerem seryjnym, serią i datą ważności (dyrektywa FMD), a na opakowaniach jest też zwykle kod EAN.
Czym odczytać Pharmacode?
Na liniach pakujących Pharmacode odczytują wyspecjalizowane czujniki i kamery. Część ręcznych czytników obrazowych 2D ma tę symbologię w ustawieniach – zwykle jest fabrycznie wyłączona, a przed użyciem trzeba ustawić kierunek odczytu i dopuszczalną liczbę kresek. Jeśli kontrolujesz opakowania ręcznie, sprawdź obsługę Pharmacode w specyfikacji czytnika.
Pharmacode do próbnych nadruków zrobisz za darmo – generator kodów online HDWR przyjmuje liczbę od 3 do 131 070 i od razu pokazuje układ kresek.
Kontrolujesz opakowania i etykiety?
Sprzęt HDWR do kodów kreskowych – czytniki 1D i 2D do kontroli etykiet w magazynie i na produkcji, a drukarka termiczna wydrukuje etykiety bez tuszu i tonera.
Podsumowanie
Pharmacode to binarny kod firmy Laetus, który zapisuje jedną liczbę od 3 do 131 070 w szerokości kresek. Służy do kontroli, czy na linii pakującej użyto właściwego kartonika, ulotki i etykiety. Nie ma cyfry kontrolnej ani znaków startu i stopu, a do identyfikacji leków w aptekach używa się kodu Data Matrix.

