Kod Aztec (ang. Aztec code) to kwadratowy kod 2D z charakterystycznym celownikiem w środku. Nie potrzebuje marginesu wokół siebie, dobrze znosi słaby druk i ekrany telefonów, dlatego spotkasz go na biletach kolejowych i lotniczych – a w Polsce przede wszystkim w dowodzie rejestracyjnym pojazdu.
Poniżej wyjaśniamy, jak zbudowany jest kod Aztec, co zawiera kod w dowodzie rejestracyjnym i jak go odczytać.
W tym artykule omówimy:
- Co to jest kod Aztec?
- Budowa kodu Aztec
- Kod Aztec w dowodzie rejestracyjnym
- Zastosowanie kodu Aztec
- Czym odczytać kod Aztec?
Co to jest kod Aztec?
Kod Aztec opracowali w 1995 roku Andrew Longacre Jr. i Robert Hussey z firmy Welch Allyn. Nazwa pochodzi od wzoru w środku, który z góry przypomina aztecką piramidę schodkową. Opisuje go norma ISO/IEC 24778.
Aztec mieści do 3832 cyfr, 3067 znaków alfanumerycznych albo 1914 bajtów. Najmniejszy symbol ma 15×15 modułów, największy 151×151.

Budowa kodu Aztec
- Celownik – kwadratowe pierścienie ciemnych i jasnych modułów w środku. Po nim czytnik znajduje kod, dlatego Aztec nie potrzebuje strefy ciszy.
- Znaczniki orientacji i komunikat trybu – pierścień wokół celownika: mówi, w którą stronę obrócony jest kod, ile ma warstw i ile słów danych.
- Warstwy danych – kolejne pierścienie wokół środka. Im więcej danych, tym więcej warstw i tym większy kod.
- Korekcja błędów Reed-Solomon – od 5 do 95% pojemności, zwykle ok. 23%.
Kod Aztec w dowodzie rejestracyjnym
Kwadratowy kod w polskim dowodzie rejestracyjnym to kod Aztec, a nie kod QR. Zapisano w nim dane wydrukowane w dowodzie: m.in. numer rejestracyjny, numer VIN, markę i model, dane techniczne pojazdu i dane posiadacza. Kod nie zawiera danych o ubezpieczeniu.
Dane w kodzie są skompresowane i zakodowane, ale nie zaszyfrowane. Zwykły czytnik 2D zwróci długi ciąg znaków – żeby zobaczyć dane, potrzebny jest program, który je rozpakuje. Tak działają aplikacje do umów kupna-sprzedaży samochodu i programy w komisach, ubezpieczalniach czy stacjach kontroli pojazdów.
Czy wiesz, że...
- Kod Aztec nie potrzebuje białego marginesu – może stać tuż przy krawędzi biletu czy innej grafiki.
- W polskim dowodzie rejestracyjnym jest kod Aztec, choć wiele osób nazywa go kodem QR.
- Europejskie bilety kolejowe drukowane w domu (standard UIC 918.3, m.in. Deutsche Bahn) mają kod Aztec.
Zastosowanie kodu Aztec
- Dowody rejestracyjne pojazdów – dane z dokumentu w formie do szybkiego odczytu.
- Bilety kolejowe i komunikacji miejskiej – drukowane w domu i wyświetlane na telefonie.
- Karty pokładowe na telefonie – obok kodów QR i Data Matrix; drukowane karty mają zwykle kod PDF417.
W reklamie i marketingu zamiast Aztec stosuje się prawie zawsze kody QR, które odczyta każdy aparat w telefonie.
Czym odczytać kod Aztec?
Kod Aztec odczyta czytnik obrazowy 2D – laserowy ani liniowy go nie zeskanuje. Kod z dowodu rejestracyjnego jest gęsty i często wydrukowany na wzorzystym tle, dlatego wybierz czytnik 2D o dobrej rozdzielczości, który poradzi sobie z drobnymi modułami. Do przetworzenia danych z dowodu potrzebny jest dodatkowo program, który je rozkoduje.
Własny kod Aztec utworzysz za darmo – generator kodów 2D HDWR ma Aztec obok kodów QR, Data Matrix i PDF417.
Odczytujesz dowody rejestracyjne albo bilety?
Sprzęt HDWR do kodów kreskowych i 2D – czytniki obrazowe odczytają gęste kody Aztec z dowodów rejestracyjnych i biletów, a drukarka termiczna wydrukuje etykiety bez tuszu i tonera.
Podsumowanie
Kod Aztec to kwadratowy kod 2D z celownikiem w środku, bez potrzeby marginesu i z korekcją błędów od 5 do 95%. W Polsce znajdziesz go w dowodzie rejestracyjnym – to kod Aztec, a nie QR, z danymi pojazdu i posiadacza, skompresowanymi, ale nie zaszyfrowanymi. Odczytasz go czytnikiem obrazowym 2D.

