Code 93 (kod 93) – co to jest i jak działa?

Code 93 (zapisywany też jako Code93), nazywany kodem 93, to liniowy (1D) kod kreskowy opracowany w 1982 roku przez firmę Intermec jako zwarta odmiana kodu Code 39. Koduje cyfry, wielkie litery i kilka znaków specjalnych, a w trybie Full ASCII – wszystkie 128 znaków ASCII. Ma dwa obowiązkowe znaki kontrolne, dzięki którym błędny odczyt jest bardzo mało prawdopodobny.

Poniżej wyjaśniamy, jak zbudowany jest kod 93, czym różni się od Code 39 i gdzie się go używa. Pozostałe standardy porównujemy w artykule o tym, jakie są rodzaje kodów kreskowych.

W tym artykule omówimy:

Co to jest Code 93?
Budowa kodu 93
Code 93 a Code 39 – różnice
Zastosowanie Code 93
Jak odczytać i wydrukować kod 93?

Przykładowy kod kreskowy Code 93 z danymi 124586521%$-HDWR

Co to jest Code 93?

Code 93 to kod alfanumeryczny o zmiennej długości. Jego podstawowy zestaw ma 47 znaków:

43 znaki takie jak w Code 39 – cyfry 0–9, wielkie litery A–Z, spacja oraz znaki - . $ / + %,
4 znaki przełączające, zapisywane jako ($), (%), (/) i (+) – w parze z kolejnym znakiem kodują małe litery i pozostałe znaki ASCII (np. „(+)A” to „a”),
do tego znak startu i stopu, oznaczany gwiazdką (*), który nie należy do danych.

Intermec zaprojektował Code 93, żeby ten sam tekst zajmował mniej miejsca niż w Code 39 i był lepiej chroniony przed błędnym odczytem. Code 93 sprawdza się więc tam, gdzie na etykiecie jest mało miejsca, a dane zawierają litery – czego nie obsłuży kod EAN, złożony z samych cyfr.

Budowa kodu 93

Animacja: budowa kodu Code 93 – znak startu, dane, znaki kontrolne C i K, znak stopu i odczyt czytnikiem

Każdy kod 93 składa się z tych samych części, w tej kolejności:

Strefa ciszy – jasny margines przed kodem i za nim, szeroki na co najmniej 10 modułów.
Znak startu (*) – mówi czytnikowi, że zaczyna się kod Code 93.
Dane – każdy znak ma szerokość 9 modułów i składa się z 3 kresek i 3 przerw, z których każda ma 1, 2, 3 albo 4 moduły szerokości. Znaki stoją jeden przy drugim, bez odstępów – Code 93 to kod ciągły.
Dwa znaki kontrolne C i K – liczone modulo 47: C z wagami od 1 do 20, licząc od ostatniego znaku danych, a K z wagami od 1 do 15, już z uwzględnieniem C. Czytnik sprawdza oba i zwykle nie przekazuje ich dalej, więc nie widać ich też w opisie pod kodem.
Znak stopu (*) – ten sam układ co start, zakończony dodatkową kreską o szerokości 1 modułu.

Czy wiesz, że...

Code 93 powstał w 1982 roku w firmie Intermec – tej samej, która osiem lat wcześniej stworzyła Code 39.
Code 93 ma dwa obowiązkowe znaki kontrolne, podczas gdy większość kodów 1D ma jeden albo żadnego.
Kod 93 przy tym samym tekście jest zwykle o około jedną trzecią krótszy od Code 39.
Kanadyjska poczta (Canada Post) używa Code 93 do zapisywania dodatkowych informacji o doręczeniu przesyłki.

Code 93 a Code 39 – różnice

Cecha	Code 39	Code 93
Szerokość jednego znaku	13–16 modułów (z odstępem między znakami)	9 modułów, bez odstępów
Szerokości kresek i przerw	2 – wąska i szeroka	4 – od 1 do 4 modułów
Znaki kontrolne	1, opcjonalny (modulo 43)	2, obowiązkowe (C i K, modulo 47)
Pełny zestaw ASCII	pary zwykłych znaków, np. „+A” to „a”	4 osobne znaki przełączające
Wymagania wobec druku	niskie – prosty układ wąska/szeroka	wyższe – cztery szerokości kresek

Code 93 wygrywa gęstością i ochroną przed błędami, Code 39 – prostotą i odpornością na słabszy druk. W nowych systemach najczęściej wybiera się jednak kod kreskowy 128 (Code 128), który jest jeszcze gęstszy przy ciągach cyfr i obsługuje pełny zestaw ASCII bez znaków przełączających.

Zastosowanie Code 93

Logistyka i poczta

Code 93 zapisuje na krótkiej etykiecie numery przesyłek i oznaczenia zawierające litery. Z tego powodu używa go m.in. kanadyjska poczta.

Przemysł i elektronika

Na częściach i podzespołach często brakuje miejsca na długi kod. Code 93 zmieści na małej etykiecie numer części albo numer seryjny z literami.

Systemy wewnętrzne firm

Firmy, które wcześniej oznaczały towar, regały czy dokumenty kodem Code 39, przechodzą czasem na Code 93, żeby skrócić kody bez zmiany zestawu znaków. Na produktach w sprzedaży detalicznej stosuje się natomiast kod EAN z numerem GS1.

Jak odczytać i wydrukować kod 93?

Kod 93 odczyta czytnik kodów 1D albo 2D – laserowy, liniowy (CCD) i obrazowy. W części urządzeń obsługa tej symbologii jest fabrycznie wyłączona. Jeśli czytnik nie reaguje na kod 93, włącz go kodem konfiguracyjnym z instrukcji czytnika.

Kod 93 stworzysz za darmo: wygeneruj kod kreskowy Code 93 w generatorze HDWR – obie cyfry kontrolne (C i K) dopisze sam – albo w programie do projektowania etykiet. Wydrukujesz go na drukarce termicznej: przy rozdzielczości 203 dpi moduł szeroki na 2–3 punkty (ok. 0,25–0,38 mm) daje kod czytelny dla większości czytników.

Skanujesz albo drukujesz kody Code 93?

Sprzęt HDWR do kodów kreskowych – czytniki odczytają kod 93 w magazynie i na produkcji, a drukarka termiczna wydrukuje go na etykietach bez tuszu i tonera.

Czytnik kodu kreskowego

Drukarka kodów kreskowych

Podsumowanie

Code 93 to zwarta odmiana Code 39: koduje te same znaki, a w trybie Full ASCII cały zestaw ASCII, zajmuje około jedną trzecią mniej miejsca i ma dwa obowiązkowe znaki kontrolne. Sprawdzi się tam, gdzie etykieta jest mała, a dane zawierają litery. Jeśli zaczynasz nowy system, porównaj go z Code 128 – a do oznaczania produktów w sklepach użyj kodu EAN.