VESA to standard otworów montażowych z tyłu monitora i telewizora. Cztery otwory z gwintem w kwadracie albo prostokącie – najczęściej 75 × 75 albo 100 × 100 mm – pozwalają przykręcić ekran do dowolnego uchwytu, ramienia czy stojaka w tym samym standardzie, niezależnie od producenta. Wyjaśniamy, co oznaczają rozmiary VESA, jak sprawdzić rozstaw w swoim monitorze, jakich śrub użyć i jak dobrać uchwyt.
W tym artykule:
- Co to jest standard VESA?
- Rozmiary VESA – 75 × 75, 100 × 100, 200 × 200 i większe
- Jak sprawdzić rozstaw VESA monitora?
- Śruby VESA – M4, M6 czy M8?
- Monitor bez VESA – co wtedy?
- Jak dobrać uchwyt VESA do monitora
- Najczęstsze pytania
Co to jest standard VESA?
Standard VESA, oficjalnie VESA Flat Display Mounting Interface (FDMI), opracowało stowarzyszenie VESA (Video Electronics Standards Association). Pierwsza wersja dla monitorów płaskich ukazała się w 1997 r., obecna – FDMI w wersji 1, rewizja 1 – w 2006 r. Standard określa rozstaw otworów, rozmiar śrub i to, jaką wagę i przekątną ekranu obsługuje dany rozstaw. Dzięki temu uchwyt VESA 100 × 100 jednej firmy pasuje do monitora z otworami 100 × 100 każdej innej.
Norma dzieli ekrany na klasy oznaczane MIS (Mounting Interface Standard):
- MIS-D – rozstaw 100 × 100 mm, a dla mniejszych ekranów, zwykle do 8 kg, 75 × 75 mm; ekrany 12–22,9 cala do 14 kg;
- MIS-E – rozstaw 200 × 100 mm; ekrany 23–30,9 cala do 22,7 kg;
- MIS-F – rozstawy co 100 mm, od 200 mm wzwyż (200, 300, 400, 600…); ekrany od 31 cali i większe.
To przedziały z normy – w praktyce producenci stosują rozstaw 100 × 100 także w monitorach 27- i 32-calowych, bo są one dziś lżejsze niż ekrany z czasów powstania standardu. Dlatego zawsze sprawdzaj rozstaw w specyfikacji konkretnego monitora (opis klas: VESA FDMI – omówienie).
Rozmiary VESA – 75 × 75, 100 × 100, 200 × 200 i większe
Zapis VESA zawsze podaje rozstaw w milimetrach: pierwsza liczba to odległość otworów w poziomie, druga – w pionie. VESA 300 × 200 to więc otwory 300 mm od siebie w poziomie i 200 mm w pionie.
| Rozstaw | Typowe zastosowanie | Śruby |
|---|---|---|
| VESA 75 × 75 | mniejsze monitory, zwykle do ok. 8 kg | M4 |
| VESA 100 × 100 | monitory biurowe i większość monitorów 22–32 cali | M4 |
| VESA 200 × 100 | większe monitory i małe telewizory | M4 |
| VESA 200 × 200 | telewizory i duże monitory | M6 |
| VESA 300 × 200, 300 × 300 | telewizory ok. 40–55 cali | M6 |
| VESA 400 × 300, 400 × 400 | telewizory ok. 50–65 cali | M6 lub M8 |
| VESA 600 × 400 i większe | duże telewizory i ekrany | M6 lub M8 |
Przekątne w tabeli są orientacyjne – ten sam telewizor 55 cali u jednego producenta ma VESA 300 × 300, u innego 400 × 300. Śrubę zawsze dobieraj do gwintu w danym ekranie.
VESA 100 × 100 i 75 × 75 – standard monitorów biurowych
Prawie wszystkie uchwyty biurkowe i ramiona do monitorów mają płytę z otworami w obu rozstawach, 75 × 75 i 100 × 100 mm – tak jest we wszystkich naszych uchwytach do monitorów. Jeśli więc Twój monitor ma VESA 75 albo VESA 100, pasuje do każdego z nich; trzeba tylko sprawdzić, czy uchwyt utrzyma jego wagę.
VESA 200 × 200, 300 × 300, 400 × 400 – telewizory i duże ekrany
Większe rozstawy mają telewizory i monitory wielkoformatowe. Do nich potrzebny jest uchwyt ścienny albo stojak z płytą w tym rozstawie i z odpowiednim udźwigiem – biurkowe ramię na monitor z płytą 75/100 do nich nie pasuje.
Jak sprawdzić rozstaw VESA monitora?
- Sprawdź specyfikację – w instrukcji, na stronie producenta albo w opisie sklepu rozstaw jest podany jako „VESA 100 × 100” lub „VESA mount 75 mm”. Bywa też wytłoczony przy otworach.
- Zdejmij podstawę – w wielu monitorach stopka zasłania otwory VESA albo jest przykręcona do nich.
- Zmierz rozstaw – odległość między środkami otworów, najpierw w poziomie, potem w pionie. Kwadrat 7,5 cm to VESA 75 × 75, kwadrat 10 cm – VESA 100 × 100.
- Zważ monitor bez podstawy – do doboru uchwytu liczy się waga samego ekranu, bez stopki.
Otwory bywają w zagłębieniu obudowy albo pod zaślepką – wtedy przydają się tulejki dystansowe, które zwykle są w zestawie z uchwytem.
Śruby VESA – M4, M6 czy M8?
Norma przewiduje dla rozstawów 75 × 75, 100 × 100 i 200 × 100 śruby M4 (o długości 10 mm), a dla większych ekranów M6 – do 50 kg – i M8 powyżej 50 kg. Komplet śrub w kilku długościach dostaje się zwykle z uchwytem.
- Nie wkręcaj na siłę zbyt długiej śruby – producenci monitorów ostrzegają, że może uszkodzić elektronikę w środku obudowy.
- Gdy otwory są w zagłębieniu obudowy, użyj dłuższej śruby z tulejką dystansową – w zestawach uchwytów zwykle są obie.
- Dokręcaj ręcznie, z umiarem – za mocno dokręcona śruba może zniszczyć gwint w obudowie.
Monitor bez VESA – co wtedy?
Część monitorów, zwłaszcza tańszych i o bardzo cienkiej obudowie, nie ma otworów VESA. Wtedy potrzebny jest adapter VESA: rama z regulowanymi ramionami, które dociska się do krawędzi obudowy. Adapter sam ma otwory 75 × 75 i 100 × 100 mm, więc przykręcasz go do uchwytu jak zwykły monitor.
Jak dobrać uchwyt VESA do monitora
- Rozstaw – płyta uchwytu musi mieć rozstaw Twojego monitora (dla monitorów biurowych: 75 × 75 lub 100 × 100).
- Udźwig – waga monitora bez podstawy musi mieścić się w zakresie uchwytu. Przy ramieniu gazowym ważne jest też minimum – zbyt lekki ekran nie utrzyma się w ustawionej pozycji.
- Przekątna – producenci podają zakres przekątnych; przy szerokich i zakrzywionych monitorach liczy się głównie waga i to, czy ekran nie zahaczy o ścianę przy obrocie.
- Mocowanie do biurka – zacisk na krawędź blatu albo przelotka przez otwór. Sprawdź grubość blatu podaną przez producenta. Przy blatach szklanych, z MDF albo pustych w środku producenci zalecają płytę wzmacniającą pod zacisk.
- Liczba ekranów – na dwa monitory obok siebie albo jeden nad drugim wybierz uchwyt na 2 monitory; jak ustawić i podłączyć dwa ekrany, opisujemy we wpisie o pracy na dwóch monitorach.
Ramię gazowe po zamontowaniu monitora wyreguluj siłą sprężyny tak, żeby ekran zostawał na ustawionej wysokości. Górna krawędź ekranu powinna być na wysokości oczu albo nieco niżej – więcej o ustawieniu stanowiska w poradniku o ergonomii pracy przy komputerze.
Czy montaż uchwytu niszczy biurko?
Zacisk opiera się na podkładkach u góry i u dołu blatu, które rozkładają nacisk. Producenci uchwytów ostrzegają przede wszystkim przed blatami szklanymi, z MDF i pustymi w środku – pod zacisk na takim blacie załóż płytę wzmacniającą. Na każdym blacie dokręcaj zacisk z umiarem, tylko tyle, żeby ramię się nie przesuwało.
Najczęstsze pytania
Co oznaczają otwory z tyłu monitora?
To otwory montażowe w standardzie VESA. Służą do przykręcenia monitora do uchwytu, ramienia albo uchwytu ściennego zamiast fabrycznej podstawy.
Czy uchwyt VESA 100 × 100 pasuje do monitora 75 × 75?
Zwykle tak – większość uchwytów biurkowych ma w płycie otwory w obu rozstawach. Sprawdź w opisie uchwytu, czy obsługuje VESA 75.
Jakie śruby do VESA 100 × 100?
M4. Długość zależy od głębokości otworów i grubości płyty uchwytu – użyj śrub z zestawu, a przy otworach w zagłębieniu dodaj tulejki dystansowe.
Czy każdy monitor ma VESA?
Nie. Niektóre monitory nie mają otworów montażowych – można je zawiesić na uchwycie z adapterem VESA, który chwyta obudowę za krawędzie.
Czy VESA w telewizorze i w monitorze to to samo?
Tak, to ten sam standard – telewizory mają po prostu większe rozstawy (200 × 200 i więcej) i cięższe śruby.