Tablica ASCII - czym jest i do czego służy [2025]

Q: Co łączy skaner kodów kreskowych i tabelę znaków ASCII?

Czytnik kodów kreskowych został stworzony do skanowania kodów kreskowych 1D lub kodów 2D QR. Za jego pomocą w szybki i łatwy sposób, zysujemy możliwość rozszyfrowania informacji zawartych w białych i czarnych poziomych liniach czy w graficznej mozaice kodu QR.

Q: Prefiks co to?

W kontekście skanerów kodów kreskowych termin prefiks odnosi się do serii znaków, które są automatycznie dodawane na początku odczytanego kodu kreskowego. Innymi słowy, kiedy skaner odczytuje kod kreskowy, nie przesyła jedynie danych bezpośrednio zeskanowanego kodu, ale może również dołączyć dodatkowy, wcześniej zdefiniowany ciąg znaków poprzedzający odczytane dane.

W epoce cyfrowej, w której żyjemy, dane przepływają między urządzeniami w mgnieniu oka. Jednak, aby to było możliwe, muszą one być przedstawione w zrozumiały dla maszyn sposób. Tu na arenę wkracza tabela ASCII - standard kodowania znaków, który przez dekady służył jako most między ludzkim językiem a językiem komputerów. Choć dla wielu tabela ASCII może wydawać się reliktem przeszłości, jej zastosowanie w nowoczesnych technologiach, takich jak skanery kodów kreskowych, jest dowodem na jej nieustające znaczenie. W tym artykule przyjrzymy się, jak ta klasyczna metoda kodowania jest wykorzystywana w skanerach kodów kreskowych, urządzeniach, które codziennie przetwarzają miliardy transakcji na całym świecie. Zapraszamy do dalszej lektury!

W tym artykule omówimy:

Kody z tabeli ASCII - co to takiego
Krótka historia powstania kodów ASCII
Rodzaje kodów ASCII
Zastosowanie i wykorzystanie tabelii ASCII
Co łączy skaner kodów kreskowych i tabelę znaków ASCII

Co to jest kod ASCII?

Komputery, sieci komputerowe oraz wszelkie urządzenia elektroniczne wyposażone w mikroprocesor, funkcjonują w oparciu o system binarny, czyli ciąg zer i jedynek. Zatem wszystkie przetwarzane informacje muszą mieć postać cyfr.

Aby urządzenia działające w oparciu o system binarny przetwarzały litery i znaki specjalne stworzono tabelę ASCII, zawierającą zestaw kodów służący do reprezentacji znaków alfanumerycznych, cyfr, symboli specjalnych oraz poleceń sterujących. ASCII ( skrót od ang. American Standard Code for Information Interchange), to siedmiobitowy system kodowania znaków, w którym każdy znak jest reprezentowany przez liczbę całkowitą z zakresu od 0 do 127.

Przykładowo:

Znak 'A' jest reprezentowany przez liczbę 65
Znak 'a' ma wartość 97
Cyfra '0' ma wartość 48

ASCII art

Krótka historia powstania kodów ASCII

Standard kodowania ASCII powstał na bazie kodu telegraficznego, a pracę nad tym systemem zaczęto w roku 1960 podczas spotkania grupy X3.2 American National Standards Institute (ANSI). Pierwszą wersję udostępniono w roku 1963. Na przestrzeni lat 1967 - 1986 wprowadzono jego liczne aktualizacje.

W ASCII każdy znak reprezentowany jest przez liczbę całkowitą w 7-bitowym formacie. Z tych znaków, 95 to znaki, które można wydrukować, w tym litery małe i duże alfabetu łacińskiego, cyfry oraz różne symbole, takie jak znaki interpunkcyjne. Jego pierwotne przeznaczenie to współpraca z językiem angielskim, co wyjaśnia brak liter z akcentami czy innymi znakami diakrytycznymi. Wielu znaków sterujących, zaprojektowanych pierwotnie dla urządzeń jak dalekopisy, jest już dziś nieaktualnych.

Do grudnia 2007 roku ASCII był najbardziej rozpowszechnionym systemem kodowania znaków w sieci. Jednak zastąpiono go kodowaniem UTF-8, które ma tę zaletę, że jest kompatybilne wstecznie z ASCII.

System binarny

Rodzaje kodów ASCII

Podstawowa tabela ASCII ma 128 znaków, ale z czasem pojawiło się wiele rozszerzeń tego standardu, które umożliwiły reprezentację większej liczby znaków. Poniżej przedstawiamy rodzaje kodów ASCII.

Rozszerzony ASCII

Obejmuje 256 znaków (od 0 do 255). Druga połowa tabeli (128-255) jest często wykorzystywana do reprezentacji znaków specjalnych oraz liter z alfabetów innych niż angielski, takich jak np. polskie "ę" czy "ą".

Unicode

Został stworzony, by pomóc w reprezentacji znaków z różnych języków i systemów pisma na świecie. Unicode może reprezentować ponad milion różnych znaków, co sprawia, że jest znacznie bardziej wszechstronny niż ASCII.

System binarny, zero jedynkowy

Zastosowanie i wykorzystanie tabelii ASCII

System kodowania znaków ASCII jest szeroko wykorzystywany. Poniżej przedstawiamy kilka innych zastosowań, w których możemy spotkać się z tym systemem.

Komunikacja między urządzeniami: ASCII jest standardem w komunikacji między różnymi urządzeniami, takimi jak komputery, drukarki czy skanery.
Programowanie: Kody ASCII są często używane w programowaniu do reprezentacji stringów oraz do kontroli strumieni danych.
Reprezentacja danych: W wielu systemach plików tekstowych, zawartość jest przechowywana w formacie ASCII, co umożliwia łatwe odczytywanie i edycję takich plików.
Kryptografia: ASCII jest również używany w kryptografii do reprezentacji tekstów jawnych przed ich zaszyfrowaniem.

Czy wiesz, że...

ASCII miało kluczowe znaczenie w pierwszych misjach kosmicznych. Apollo Guidance Computer, który był używany w programie Apollo, korzystał z wariantu kodowania ASCII do komunikacji z astronautami.
Emotikon ":)" pochodzi z poczatków internetu i został stworzony właśnie przy użyciu znaków z tabeli ASCII.
W latach 70. i 80. XX wieku, kiedy grafika komputerowa była jeszcze w powijakach, artystyczne przedstawienia stworzone przy użyciu tylko znaków ASCII były popularne. Te dzieła nazywano "ASCII art".
Znak o wartości 0 w ASCII to tzw. NULL, który pierwotnie był używany jako znak wypełniający w komunikacji dalekopisowej.
Wiele standardów kodów kreskowych korzysta z tabeli ASCII do reprezentacji danych, co umożliwia łatwą integrację z systemami komputerowymi.

Co łączy skaner kodów kreskowych i tabelę znaków ASCII?

Czytnik kodów kreskowych został stworzony do skanowania kodów kreskowych 1D lub kodów 2D QR. Za jego pomocą w szybki i łatwy sposób, zysujemy możliwość rozszyfrowania informacji zawartych w białych i czarnych poziomych liniach czy w graficznej mozaice kodu QR.

Te niewielkie urządzenia znacząco ułatwiają oraz przyspieszają pracę kasjerów podczas obsługi klientów. Za ich pomocą możliwe jest przesłanie informacji do komputera czy kasy fiskalnej na temat nazwy skanowanego produktu oraz jego ceny.

Rozwój gospodarczy i technologiczny sprawił, że skanery kodów kreskowych zaczęto wykorzystywać nie tylko w handlu. Znajdziemy je również w magazynach, na halach produkcyjnych, w bibliotekach, aptekach, a nawet biurach. Czytniki kodów kreskowych mogą wspołpracować nie tylko z kasą fiskalną, wykorzystuje się je również w programach księgowo-magazynowych, jak Subiekt czy Comarch Optima. Jednak, aby działanie czytnika z tego typu programami było poprawne, często potrzebne jest ustawienie określonego znaku jako, tak zwany prefiks lub sufiks.

Prefiks co to?

W kontekście skanerów kodów kreskowych termin prefiks odnosi się do serii znaków, które są automatycznie dodawane na początku odczytanego kodu kreskowego. Innymi słowy, kiedy skaner odczytuje kod kreskowy, nie przesyła jedynie danych bezpośrednio zeskanowanego kodu, ale może również dołączyć dodatkowy, wcześniej zdefiniowany ciąg znaków poprzedzający odczytane dane.

Czym jest sufiks

Sufiks odnosi się do serii znaków, które są automatycznie dodawane na koniec danych odczytanych z kodu kreskowego. Kiedy skaner odczytuje kod kreskowy, poza samymi danymi pochodzącymi bezpośrednio z kodu, może również dodawać zdefiniowany wcześniej ciąg znaków na końcu tych danych.

Prefiks i sufiks może stanowić zarówno liczba, litera, znak specjalny, a nawet klawisze funkcyjne. Do ustawienia odpowiedniego znaku używa się właśnie tabeli z kodami ASCII.

Poniżej prezentujemy pełną tabelę ASCII zawierającą znaki systemu binarnego, dziesiętnego oraz szesnastkowego

Binarny	Decymalny (Dziesiętny)	Heksadecymalny (Szesnastkowy)	Znak	Skrót
0000 0000	0	00	Null (Zero)	NUL
0000 0001	1	01	Początek nagłówka	SOH
0000 0010	2	02	Początek tekstu	STX
0000 0011	3	03	Koniec tekstu	ETX
0000 0100	4	04	Koniec transmisji	EOT
0000 0101	5	05	Zapytanie	ENQ
0000 0110	6	06	Potwierdzenie	ACK
0000 0111	7	07	Bell (Dzwonek)	BEL
0000 1000	8	08	Backspace (Cofnięcie)	BS
0000 1001	9	09	Tabulacja pozioma	HT
0000 1010	10	0A	Przesunięcie o jeden wiersz	LF
0000 1011	11	0B	Tabulacja pionowa	VT
0000 1100	12	0C	Przesunięcie o jedną stronę	FF
0000 1101	13	0D	Carriage Return - ENTER	CR
0000 1110	14	0E	Shift Out (Wyjście)	SO
0000 1111	15	0F	Shift In (wejście)	SI
0001 0000	16	10	Pominięcie znaków sterujących	DLE
0001 0001	17	11	Sterowanie urządzenia 1	DC1
0001 0010	18	12	Sterowanie urządzenia 2	DC2
0001 0011	19	13	Sterowanie urządzenia 3	DC3
0001 0100	20	14	Sterowanie urządzenia 4	DC4
0001 0101	21	15	Negative Acknowledge	NAK
0001 0110	22	16	Synchronizacja	SYN
0001 0111	23	17	Koniec bloku	ETB
0001 1000	24	18	Cancel (Anulowanie)	CAN
0001 1001	25	19	Koniec nosnika	EM
0001 1010	26	1A	Zastąpienie	SUB
0001 1011	27	1B	Escape	ESC
0001 1100	28	1C	Poprzedza dane alfanumeryczne	FS
0001 1101	29	1D	Poprzedza dane binarne	GS
0001 1110	30	1E	Separator rekordów	RS
0001 1111	31	1F	Separator pozycji	US
0010 0000	32	20	Spacja
0010 0001	33	21	!
0010 0010	34	22	"
0010 0011	35	23	#
0010 0100	36	24	$
0010 0101	37	25	%
0010 0110	38	26	&
0010 0111	39	27	'
0010 1000	40	28	(
0010 1001	41	29	)
0010 1010	42	2A	*
0010 1011	43	2B	+
0010 1100	44	2C	,
0010 1101	45	2D	-
0010 1110	46	2E	.
0010 1111	47	2F	/
0011 0000	48	30	0
0011 0001	49	31	1
0011 0010	50	32	2
0011 0011	51	33	3
0011 0100	52	34	4
0011 0101	53	35	5
0011 0110	54	36	6
0011 0111	55	37	7
0011 1000	56	38	8
0011 1001	57	39	9
0011 1010	58	3A	:
0011 1011	59	3B	;
0011 1100	60	3C	<
0011 1101	61	3D	=
0011 1110	62	3E	>
0011 1111	63	3F	?
0100 0000	64	40	@
0100 0001	65	41	A
0100 0010	66	42	B
0100 0011	67	43	C
0100 0100	68	44	D
0100 0101	69	45	E
0100 0110	70	46	F
0100 0111	71	47	G
0100 1000	72	48	H
0100 1001	73	49	I
0100 1010	74	4A	J
0100 1011	75	4B	K
0100 1100	76	4C	L
0100 1101	77	4D	M
0100 1110	78	4E	N
0100 1111	79	4F	O
0101 0000	80	50	P
0101 0001	81	51	Q
0101 0010	82	52	R
0101 0011	83	53	S
0101 0100	84	54	T
0101 0101	85	55	U
0101 0110	86	56	V
0101 0111	87	57	W
0101 1000	88	58	X
0101 1001	89	59	Y
0101 1010	90	5A	Z
0101 1011	91	5B	[
0101 1100	92	5C	\
0101 1101	93	5D	]
0101 1110	94	5E	^
0101 1111	95	5F	_
0110 0000	96	60	`
0110 0001	97	61	a
0110 0010	98	62	b
0110 0011	99	63	c
0110 0100	100	64	d
0110 0101	101	65	e
0110 0110	102	66	f
0110 0111	103	67	g
0110 1000	104	68	h
0110 1001	105	69	i
0110 1010	106	6A	j
0110 1011	107	6B	k
0110 1100	108	6C	l
0110 1101	109	6D	m
0110 1110	110	6E	n
0110 1111	111	6F	o
0111 0000	112	70	p
0111 0001	113	71	q
0111 0010	114	72	r
0111 0011	115	73	s
0111 0100	116	74	t
0111 0101	117	75	u
0111 0110	118	76	v
0111 0111	119	77	w
0111 1000	120	78	x
0111 1001	121	79	y
0111 1010	122	7A	z
0111 1011	123	7B	{
0111 1100	124	7C	\|
0111 1101	125	7D	}
0111 1110	126	7E	~
0111 1111	127	7F	Delete	DEL

Podsumowanie

Z powyższego artykułu dowiedzieliśmy się czym jest i do czego jest wykorzystwana tablica kodów ASCII. Poznaliśmy również różne rodzaje kodowania ASCII.

Tabela ASCII odegrała kluczową rolę w ewolucji informatyki. Dzięki niej możliwe było standaryzowanie sposobu reprezentacji znaków w systemach komputerowych. Chociaż dzisiaj mamy do dyspozycji znacznie bardziej rozbudowane systemy kodowania, takie jak Unicode, ASCII wciąż pozostaje ważnym elementem w świecie technologii.